Kıymetli Madenler Borsası Aracı Kuruluşlarının Faaliyet Esasları ile Kıymetli Madenler Aracı Kurumlarının Kuruluşu Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

21 Şubat 2021 Tarihli Resmî Gazete

Sayı: 31402

Hazine ve Maliye Bakanlığından:

MADDE 1 – 21/5/2007 tarihli ve 26528 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kıymetli Madenler Borsası Aracı Kuruluşlarının Faaliyet Esasları ile Kıymetli Madenler Aracı Kurumlarının Kuruluşu Hakkında Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bentler eklenmiştir.

“e) Bağımsız Güvence Raporu: Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan Güvence Denetim Standardı 3000 Tarihi Finansal Bilgilerin Bağımsız Denetimi veya Sınırlı Bağımsız Denetimi Dışındaki Diğer Güvence Denetimlerine uygun olarak gerçekleştirilen denetim sonucunda yetkili bağımsız denetim kuruluşları tarafından düzenlenen raporu,

  1. f) İç kontrol sistemi: Bakanlığın uygun görüşü alınmak suretiyle Borsa tarafından yapılan düzenlemelerle asgari koşulları belirlenen kurumsal yapıyı,
  2. g) İç kontrol birimi: Bakanlığın uygun görüşü alınmak suretiyle Borsa tarafından yapılan düzenlemelerle esasları belirlenen ve iç kontrol sisteminin oluşturulması, işleyişi ile raporlamasından sorumlu birimi,

ğ) İç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlisi: Bakanlığın uygun görüşü alınmak suretiyle Borsa tarafından yapılan düzenlemelerde yer alan asgari nitelikleri haiz, gerekli yetkiyle donatılmış ve kıymetli madenler aracı kuruluşu tarafından istihdam edilen görevliyi,

  1. h) Tedarik Zinciri Uyum Raporu: Uluslararası kriterlere göre Bakanlığın uygun görüşü alınmak suretiyle Borsa tarafından belirlenen sorumlu kıymetli maden tedarik zincirine ilişkin usul ve esaslar çerçevesinde hazırlanan ve ilgili raporlama dönemini kapsayan işlemlerin bu usul ve esaslara uygunluğunu gösteren raporu,

ı) Yetkili bağımsız denetim kuruluşları: Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından KAYİK (Kamu Yararını İlgilendiren Kuruluş) olarak yetkilendirilmiş kuruluşlar arasından Bakanlığın uygun görüşü alınmak suretiyle Borsa tarafından yapılan düzenlemelerde yer alan şartları sağlayan ve bu şartları sağladığı Borsa tarafından liste halinde ilan edilen bağımsız denetim kuruluşlarını,”

MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “500 bin” ibaresi “8 milyon” şeklinde, (c) bendinde yer alan “Hisse senetlerinin” ibaresi “Paylarının” şeklinde, (d) bendinde yer alan “Ana” ibaresi “Esas” şeklinde, (e) bendinde yer alan “Kurucularının” ibaresi “Türkiye’de yerleşik her bir kurucu ortak ve tüzel kişi kurucu ortaklarda yüzde on veya daha fazla ortaklık payı bulunan kişiler ile şirket genel müdürünün, yönetim kurulu üyelerinin, imza yetkisini haiz çalışanlarının ve iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlilerinin” şeklinde ve (f) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“f) Şirketin sermayesinin en az yüzde ellisine sahip kurucu ortakların en az beş yıl kıymetli maden üretimi veya ticareti konusunda tecrübeye sahip olması,”

MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Kıymetli madenler aracı kurumu kurucularının, yöneticilerinin ve iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlilerinin nitelikleri

MADDE 5 – (1) Kıymetli madenler aracı kurumunun Türkiye’de yerleşik her bir kurucu ortak ve tüzel kişi kurucu ortaklarda yüzde on veya daha fazla ortaklık payı bulunan kişiler ile şirket genel müdürünün, yönetim kurulu üyelerinin, imza yetkisini haiz çalışanlarının ve iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlilerinin;

  1. a) Müflis olmaması, konkordato ilan etmiş olmaması, uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırma başvurusunun tasdik edilmiş olmaması ya da hakkında iflasın ertelenmesi kararı verilmiş olmaması,
  2. b) Taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış olsalar dahi süreli hapis veya cezası ne olursa olsun basit veya nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda yer alan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, tefecilik, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama, terörizmin finansmanı veya Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçlar, Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, yabancı devletlerle olan ilişkilere karşı suçlar, vergi kaçakçılığı suçlarından veya bu suçlara iştirakten hükümlü bulunmaması,
  3. c) Başvuru tarihi itibarıyla son beş yıl içerisinde; Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin 2018-32/45 sayılı Tebliğin 4 üncü maddesine aykırı faaliyeti sebebiyle faaliyet izni veya şube faaliyet izni Bakanlıkça iptal edilmiş yetkili müesseselerde ortaklığı bulunmaması veya yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyesi, genel müdür veya iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlisi görevlerinden birinde bulunmamış olması, Bakanlığa gerçeğe aykırı bilgi ve belge sunmuş olmaması ve kendisinin, yüzde on veya daha fazla pay sahibi olduğu şirketlerin pay sahibi olduğu dönemde veya daha önce temsile yetkili olarak çalıştığı iş yerlerinin temsile yetkili olduğu dönemde yetkisiz döviz alım satımı ile ilgili olarak idari yaptırıma uğramamış olması,

ç) Kendileri ile yüzde on veya daha fazla ortaklık payı bulunan şirketlerinin 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması,

  1. d) Gerekli mali güce ve işin gerektirdiği dürüstlük ve yeterlilik ile itibara sahip bulunması,
  2. e) Başvuru tarihi itibarıyla son bir yıl içerisinde; faaliyet izni 21 inci maddenin altıncı fıkrası uyarınca Bakanlıkça iptal edilmiş kıymetli madenler aracı kuruluşlarında ortaklığı bulunmaması veya yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyesi, genel müdür veya iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlisi görevlerinden birinde bulunmamış olması,

zorunludur.”

MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Kıymetli madenler aracı kurumu kuruluş izni

MADDE 6 – (1) Kıymetli madenler aracı kurumlarının kuruluşuna Bakanlıkça izin verilir. Bakanlığa yapılacak kuruluş izni başvurusuna;

  1. a) Şirket esas sözleşme taslağının,
  2. b) Türkiye’de yerleşik her bir kurucu ortak ve tüzel kişi kurucu ortaklarda yüzde on veya daha fazla ortaklık payı bulunan kişilerin;

1) Müflis olmadıklarına, konkordato ilan etmiş olmadıklarına, uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırma başvurularının tasdik edilmiş olmadığına ya da haklarında iflasın ertelenmesi kararı verilmediğine ilişkin yazılı beyanlarının,

2) Başvuru tarihi itibarıyla son beş yıl içerisinde; faaliyet izni veya şube faaliyet izni Bakanlıkça iptal edilmiş yetkili müesseselerde ortaklığı bulunmadığına veya yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyesi, genel müdür veya iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlisi görevlerinden birinde bulunmamış olduğuna, Bakanlığa gerçeğe aykırı bilgi ve belge sunmadıkları ile kendisinin, yüzde on veya daha fazla pay sahibi olduğu şirketlerin pay sahibi olduğu dönemde veya daha önce temsile yetkili olarak çalıştığı iş yerlerinin temsile yetkili olduğu dönemde yetkisiz döviz alım satımı ile ilgili olarak idari yaptırıma uğramadıklarına dair yazılı beyanlarının,

3) Adli sicil kaydına ilişkin belgelerin, başvuru sahibinin tüzel kişi olması durumunda, tüzel kişi kurucuların yönetim kurulu başkanı, genel müdür ve yüzde on veya daha fazla ortaklık payı bulunan ortaklarının adli sicil kaydına ilişkin belgelerin,

4) Kendileri ile yüzde on veya daha fazla ortaklık payı bulunan şirketlerinin 6183 sayılı Kanun kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına dair bağlı bulunulan vergi dairesinden alınacak belgenin,

5) Gerçek kişiler için bu Yönetmeliğin Ek-1’inde, tüzel kişiler için Ek-2’sinde yer alan örneğe uygun şekilde ve noter huzurunda düzenlenip imza edilecek birer beyannamenin,

6) Başvuru tarihi itibarıyla son bir yıl içerisinde; faaliyet izni 21 inci maddenin altıncı fıkrası uyarınca Bakanlıkça iptal edilmiş kıymetli madenler aracı kuruluşlarında ortaklığı bulunmadığına veya yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyesi, genel müdür veya iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlisi görevlerinden birinde bulunmamış olduğuna veya bu şirketlerin imza yetkisini haiz çalışanı olmadığına dair yazılı beyanlarının,

  1. c) Bakanlıkça gerekli görülecek diğer bilgi ve belgelerin,

eklenmesi zorunludur.”

MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, üçüncü fıkrasına ““Faaliyet İzin Belgesi”” ibaresinden önce gelmek üzere “Kıymetli Madenler Aracı Kurumu” ibaresi eklenmiş, dördüncü fıkrasında yer alan “Faaliyete geçilmesini müteakip” ibaresi “Borsa Üyelik Belgesinin verilmesini müteakip 30 gün içerisinde” şeklinde ve beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

 “(1) Kurucular, kuruluş izni tarihinden itibaren 90 gün içerisinde kuruluş işlemlerini tamamlayarak faaliyet izni almak üzere Bakanlığa başvuruda bulunurlar. Söz konusu süre içerisinde başvuru yapmayanların kuruluş izni iptal edilmiş sayılır. Bakanlık zorunlu hallerin tevsiki kaydıyla söz konusu süreyi en fazla 90 güne kadar uzatabilir.

(2) Faaliyet izni almak üzere yapılacak başvuruya;

  1. a) Esas sözleşmenin yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin bir nüshası,
  2. b) Ortaklar tarafından şirket esas sözleşmesinde taahhüt edilen asgari şirket sermayesinin nakden ve defaten ödendiğini gösterir bankadan alınacak belge,
  3. c) Bakanlıkça kurumsal yönetime ilişkin belirlenecek veya talep edilecek diğer şartların taşındığına dair bilgi ve belgeler,

ç) İç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlisi atandığına ve gerekli yetkilerle donatıldığına dair yönetim kurulu kararı,

  1. d) Şirket genel müdürü, yönetim kurulu üyeleri, imza yetkisini haiz çalışanları ile iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlileri için 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen belgeler,
  2. e) Bakanlıkça gerekli görülecek diğer belgeler,

eklenir.”

“(5) Faaliyet izninin alınmasını müteakip 60 gün içinde Borsa Üyelik Belgesi alınmak üzere Borsa Başkanlığına müracaat etmeyen veya Borsa Üyelik Belgesi alınmasını müteakip 90 gün içinde, her hal ve şartta faaliyet izni alınmasını müteakip 270 gün içinde Borsa üyelik belgesi alarak faaliyete geçmeyen veya Borsa üyelik başvurusu olumsuz sonuçlanan şirketlerin faaliyet izni Bakanlıkça iptal edilir.”

MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin başlığı “Kıymetli madenler aracı kurumlarının esas sözleşme değişikliği, pay devirleri, iştirak edinmesi ve şube açması” olarak değiştirilmiş, birinci fıkrasında yer alan “anasözleşmelerinin” ibaresi “esas sözleşmelerinin” şeklinde, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(2) Kıymetli madenler aracı kurumlarının pay devirleri Bakanlığın iznine tabidir. Pay devirlerinde payları devralacak kişiler ile payları devralacak tüzel kişilerde yüzde on veya daha fazla ortaklık payı bulunan kişilerin kurucu ortaklarda aranılan şartları haiz olması ve bu durumun 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen belgelerle tevsik edilmesi zorunludur.

(3) Esas sözleşme değişikliğinin yapılması öncesinde gerekli ön iznin alınmaması halinde, kıymetli madenler aracı kurumunun faaliyet izni Bakanlıkça iptal edilir.

(4) Kıymetli madenler aracı kurumlarının yurt içinde ve yurt dışında şube açma veya iştirakte bulunmaları Bakanlık iznine tabidir.  Bakanlıktan izin almaksızın şube açan veya iştirak edinen aracı kurumun faaliyet izni Bakanlıkça iptal edilir.”

MADDE 7 – Aynı Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “ortakları, yönetim kurulu üyeleri, denetçileri ve imza yetkisini haiz çalışanlarının” ibaresi “ortakları ve tüzel kişi kurucu ortaklarında yüzde on veya daha fazla ortaklık payı bulunan kişiler ile şirket genel müdürünün, yönetim kurulu üyelerinin, imza yetkisini haiz çalışanlarının ve iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlilerinin” şeklinde, üçüncü fıkrasında yer alan “500 bin TL olması ve en az üç yıldan beri” ibaresi “8 milyon TL olması ve başvuru tarihi itibarıyla en az beş yıl süreyle” şeklinde değiştirilmiş ve aynı fıkrada yer alan “faaliyet gösteriyor olması” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve şirketin sermayesinin en az yüzde ellisine sahip mevcut ortakların en az beş yıl kıymetli maden üretimi veya ticareti konusunda tecrübeye sahip olması” ibaresi eklenmiş, dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve beşinci fıkrası yürürlükten kaldırılmış ve altıncı fıkrasında yer alan “500 bin TL olması” ibaresi “8 milyon TL olması ve A grubu yetkili müessese olarak faaliyet göstermesi” şeklinde değiştirilmiş, aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(4) Yetkili müesseseler ile kıymetli maden üretimi veya ticareti ile iştigal eden anonim şirketlerin pay devirleri Bakanlığın iznine tabidir. Pay devirlerinde payları devralacak kişiler ile payları devralacak tüzel kişilerde yüzde on veya daha fazla ortaklık payı bulunan ortakların kurucu ortaklarda aranılan şartları haiz olması ve bu durumun 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen belgelerle tevsik edilmesi zorunludur.”

“(7) Başvuru tarihi itibarıyla son bir yıl içerisinde; faaliyet izni 21 inci maddenin altıncı fıkrası uyarınca Bakanlıkça iptal edilmiş bir kıymetli madenler aracı kuruluşu, bu kuruluşun iştiraki veya bu kuruluşun yüzde on veya daha fazlasına sahip bir tüzel kişi olmaması gerekmektedir.”

MADDE 8 – Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi aşağıdaki şekilde, aynı fıkrada yer alan  “Borsa Başkanlığına” ibaresi “Borsaya” şeklinde değiştirilmiş, aynı maddeye birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve mevcut fıkra buna göre teselsül ettirilmiştir.

“Borsada işlem yapmak üzere,  Bakanlıkça faaliyet izni verilen kıymetli madenler aracı kuruluşlarına, Borsa tarafından uygun görülmesi halinde, “Borsa Üyelik Belgesi” verilir.

“(2) Bakanlıkça faaliyet izni verilen Kıymetli Madenler Aracı Kuruluşlarının, Borsa Üyelik Belgesi almak üzere Borsaya müracaatı öncesinde 5 inci madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Bakanlığın uygun görüşü alınmak suretiyle Borsa tarafından yapılan düzenlemeler kapsamında yeterli miktarda iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlisi ataması ve/veya uyum birimi kurması ile iç kontrol sistemi oluşturması şarttır.”

MADDE 9 – Aynı Yönetmeliğe 12 nci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.

“Kıymetli madenler aracı kuruluşlarının ithalat işlemleri

MADDE 12/A – (1) Kıymetli madenler aracı kuruluşları gerçekleştirecekleri her bir işlenmemiş kıymetli maden ithalat işlemi için fiili ithal tarihinden en az 3 iş günü önce Borsaya ithalatın ödeme şekli ve ithalat amacına ilişkin bildirimde bulunmak zorundadır. Bu bildirimde ithalatın aracılık işlemi kapsamında gerçekleştirilmesi durumunda aracılık edilen kişilerin ad-soyad/unvan ve Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası/vergi kimlik numarasının yer alması ile işleme ilişkin aracılık sözleşmesinin bildirime eklenmesi gerekmektedir.

(2) Kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından aracılık edilen işlenmemiş kıymetli maden ithal işlemlerinde Gümrük İdarelerine sunulan gümrük beyannamelerinde aracılık edilen kişilere ilişkin bilgilerin belirtilmesi zorunludur.

(3) Gümrük İdarelerine sunulan gümrük beyannamelerinde yer alan bilgilerin birinci fıkrada belirtilen bildirimle uyumlu olması ve ikinci fıkrada yer alan yükümlülüğe uygun olarak düzenlenmesi zorunludur. Aksi takdirde, ithal edilen işlenmemiş kıymetli madenler mahrece iade edilmek üzere Borsa tarafından kıymetli madenler aracı kuruluşuna teslim edilir ve bu durum Bakanlığa bildirilir.

(4) Kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından yapılacak ithalat “Peşin Ödeme” ve “Mal Mukabili” ödeme şekillerine göre veya bu maddede belirtilen esaslar dahilinde “bedelsiz” ödeme şekliyle gerçekleştirilebilir.

(5) Ödeme şekli “Peşin Ödeme” olan işlenmemiş kıymetli maden ithalatında her bir işlem için fiili ithal tarihinden önce Borsaya ödeme belgelerinin kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından sunulması zorunludur.

(6) Ödeme şekli “Mal Mukabili” olan işlenmemiş kıymetli maden ithalatında her bir işlem için fiili ithal tarihini müteakip 60 gün içerisinde ödemenin ihracatçıya yapıldığına ilişkin belgelerin kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından Borsaya sunulması zorunludur. Aracılık edilen ithalat işlemlerinde de söz konusu belgelerin temin edilerek Borsaya sunulması kıymetli madenler aracı kuruluşlarının sorumluluğundadır.

(7) İşlenmemiş kıymetli madenlerin aşağıda belirtilen haller dışında kıymetli madenler aracı kuruluşlarınca “bedelsiz” ödeme şekliyle ithalatı mümkün değildir:

  1. a) Dahilde İşleme Rejimi Kararı kapsamında işlenmemiş kıymetli madenlerin ithali.
  2. b) Türkiye’de yerleşik bir tüzel kişinin sermayesine eklenmek üzere işlenmemiş kıymetli madenlerin ithali.
  3. c) İşlenmemiş kıymetli madenlerin, bir ihracatın karşılığı olarak ilgili ihracat bedelinden mahsup edilmek üzere 4/9/2018 tarihli ve 30525 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2018-32/48)’de ve ilgili diğer düzenlemelerde belirtilen ihracat bedellerinin yurda getirilme süresi içinde kalınması kaydıyla ithali.

(8) Kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından aracılık edilen ve “bedelsiz” ödeme şekliyle ithalatı gerçekleştirilecek işlemlerde birinci fıkra uyarınca hazırlanan bildirim Borsa tarafından uygun görülmesi durumunda onaylanır. Onaylanmış bildirimin bir örneği ithalata ilişkin Gümrük Beyannamelerine eklenerek Gümrük İdarelerine ibraz edilir.

(9) Sermaye olarak “bedelsiz” ödeme şekliyle ithalatına aracılık edilen işlenmemiş kıymetli madenlere ilişkin 2/5/2018 tarihli Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sermaye Hareketleri Genelgesinin ilgili hükümleri uyarınca işlem tesis edilir. Bu kapsamda, söz konusu kıymetli madenlerin Borsaya tesliminden sermayeye ilavesine kadar Borsa saklama kasasında bloke edilmesi zorunludur.

(10) İhracat bedeli olarak “bedelsiz” ödeme şekliyle ithalatına aracılık edilen işlenmemiş kıymetli madenlere ilişkin aşağıda yer alan esaslar uygulanır:

  1. a) İşlenmemiş kıymetli madenin “bedelsiz” ödeme şekliyle ithalinin, mahsuben ödemesinde kullanılacak mal ihracının fiili ihraç tarihinden önce yapılması mümkün değildir.
  2. b) İşlenmemiş kıymetli madenin “bedelsiz” ödeme şekliyle ithali ancak mahsuben ödemesinde kullanılacak malın fiili ihraç tarihinden itibaren 16/1/2020 tarihli Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İhracat Genelgesinin 4 üncü maddesinde belirtilen süreler içerisinde gerçekleştirilebilir.
  3. c) Kıymetli madenler aracı kuruluşları ithalatın ihracat bedelinden mahsubu için Bankalara bildirimde bulunulmasından ve sürecin takibinden sorumludur.

ç) İthalatın ödeme şeklinin gümrük beyannamesinde “bedelsiz” olarak belirtilmesi, beyannamenin 44 üncü hanesine ihracata ilişkin bedel olarak getirildiğinin ve ilgili ihracat beyannamesinin sayı ve tarihi ile ihracatçı firmanın unvanının yazılması zorunludur.

  1. d) İthal edilen kıymetli madenlerin Borsaya teslimi sırasında ilgili ihracata ilişkin gümrük beyannamesinin/gümrük beyannamesi bilgilerinin ibraz edilmesi zorunludur.
  2. e) Borsa tarafından söz konusu ithalatın fiili ihraç tarihinden sonra gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği ve yaklaşık değer olarak ihracata ilişkin gümrük beyannamesinin 46 ncı hanesinde kayıtlı bedelle uyumlu olup olmadığına ilişkin kontroller, kıymetli madenler aracı kuruluşlarının beyanları ve ilgili aracılık sözleşmeleri dikkate alınarak gerçekleştirilir. Ayrıca, gümrük beyannamesinde kayıtlı aracı Bankadan söz konusu ihracata ilişkin hesabın açık olup olmadığı Borsaca teyit edilir. Kontroller ve teyit işlemi sonrasında uyumsuzluğun tespiti durumunda mahrece iade edilmek üzere işlenmemiş kıymetli madenler Borsa tarafından kıymetli madenler aracı kuruluşuna teslim edilir ve bu durum Bakanlığa bildirilir.
  3. f) Standart dışı işlenmemiş kıymetli madenin bu amaçla ithali durumunda kıymetli madenler aracı kuruluşu tarafından söz konusu kıymetli madenin Borsaya teslimini müteakip standart işlenmemiş kıymetli madene dönüştürülmesine yönelik rafinasyonu için gerekli süreçler Borsa tarafından düzenlenen esaslar çerçevesinde Borsa gözetiminde yürütülür.
  4. g) Kıymetli madenler aracı kuruluşu tarafından ilgili ihracat işleminin Gümrük Beyannamesi bilgilerini, yapılan ithalatın standart işlenmemiş altın türünden karşılığını ve bunun Borsanın Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasasında gerçekleşen fiili ithal tarihindeki günlük ağırlıklı ortalama fiyat ile hesaplanan döviz cinsinden karşılığını içeren ve Borsa tarafından onaylanan yazılı beyanı aracılık ettiği kişilere Bankaya sunulmak üzere vermesi zorunludur. Fiili ithalat gününde hesaplamaya konu fiyat oluşmaması halinde uygulanacak fiyat Borsa tarafından belirlenir.”

MADDE 10 – Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine “ödünç alıp verdikleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “işlenmiş ve” ibaresi eklenmiş, aynı maddeye ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve mevcut fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.

“(3) Bankaların, aracılık amacıyla alıp sattıkları ve ödünç alıp verdikleri işlenmemiş kıymetli madenlere ilişkin çıkardıkları menkul kıymetler ile alıp sattıkları sermaye piyasası araçlarında bu maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi hükmü dikkate alınmaz.”

MADDE 11 – Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “29/6/1956 tarihli ve 6762” ve “, 3/4/1993 tarihli ve 21541 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kıymetli Madenler Borsalarının Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Genel Yönetmelik ile 30/6/1999 tarihli ve 23741 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İstanbul Altın Borsası Yönetmeliği hükümleri” ibareleri sırasıyla “13/1/2011 tarihli ve 6102” ve “ve Borsa düzenlemeleri ile iç kontrol sistemi” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 12 – Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlık” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Borsa” ibaresi eklenmiş, üçüncü fıkrasında yer alan “3 ay içinde Bakanlığa gönderirler.” ibaresi “yılın en geç Nisan ayı sonuna kadar Bakanlığa ve Borsaya göndermek zorundadır.” şeklinde, dördüncü fıkrasında yer alan “on beş” ibaresi “30” şeklinde değiştirilmiş, aynı maddeye birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş ve mevcut fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.

“(2) Kıymetli madenler aracı kuruluşları, Bakanlık internet sitesinde belirtilen her türlü bilgi ve belgeyi belirtilen şekil ve sürelerde Bakanlığa göndermek zorundadır.

(3) Bu Yönetmelik uyarınca başvurulardan, başvurulara ilişkin belgelerden ve bildirilmesi zorunlu olan durumlardan hangilerinin Bakanlığa bilgi sistemleri aracılığıyla ve ne şekilde iletileceğine ilişkin usul ve esaslar Bakanlık internet sitesinde yayımlanır.

(4) Bankalar haricindeki kıymetli madenler aracı kuruluşları, ödenmiş sermayelerinde meydana gelen değişiklikleri, değişikliğe ilişkin noter onaylı yönetim kurulu kararı ile değişikliğin tescil edildiği Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin bir örneği veya pay defterinin ilgili sayfalarının noter onaylı örnekleri ile birlikte değişiklik tarihinden itibaren 30 gün içerisinde Bakanlığa ve Borsaya bildirmek zorundadır.

(5) 16 ncı maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca hazırlanan raporların kıymetli madenler aracı kuruluşlarının internet sitesinde Haziran ayı sonuna kadar yayımlanması ile ayrıca Bakanlığa ve Borsaya gönderilmesi zorunludur.

(6) Bankalar haricindeki kıymetli madenler aracı kuruluşları unvanları, gerçek kişi ortakları, tüzel kişi ortaklarında yüzde on veya daha fazla ortaklık payı bulunan kişiler, yönetim kurulu başkan ve üyeleri, genel müdür veya yöneticileri, imza yetkisini haiz çalışanları ile iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlileri ve serbest muhasebecileri/serbest muhasebeci mali müşavirleri/yeminli mali müşavirlerine ilişkin bilgiler ile iletişim bilgilerinde meydana gelen değişiklikleri, değişiklik tarihinden itibaren 10 gün içerisinde Bakanlığa ve Borsaya bildirmek zorundadır.”

MADDE 13 – Aynı Yönetmeliğin 16 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 16 – (1) Kıymetli madenler aracı kuruluşları, Bakanlığın ve Borsanın gözetim ve denetimine tabidir. Kıymetli madenler aracı kuruluşları, Bakanlığın, Borsanın, yetkili denetim elemanlarının ve yetkili bağımsız denetim kuruluşlarının isteyecekleri her türlü bilgi, belge ve bunlara ilişkin kayıtları, faaliyet için kullanılan sistemlere erişimi sağlayacak şifrelerini, evrak ile defterlerini vermek ve inceleme için gerekli kolaylığı sağlamak zorundadır.

(2) Kıymetli madenler aracı kuruluşları; işlemlerinin, Bakanlığın uygun görüşü alınmak suretiyle Borsa tarafından belirlenen sorumlu kıymetli maden tedarik zincirine ilişkin usul ve esaslara uygunluğunu belirten Tedarik Zinciri Uyum Raporunu her yıl hazırlamak zorundadır.

(3) İkinci fıkra kapsamında hazırlanan Tedarik Zinciri Uyum Raporunun, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan Güvence Denetimi Standartlarına göre yetkili bağımsız denetim kuruluşları tarafından denetlenmesi ve bu denetim sonucunda makul güvence seviyesinde güvence verilen Bağımsız Güvence Raporunun hazırlatılması zorunludur.

(4) Bu madde kapsamında Bakanlık ve Borsa, gerekli gördüğü hususların açıklanması için yetkili bağımsız denetim kuruluşu ve kıymetli madenler aracı kuruluşlarına sorular yöneltebilir ve denetim dosyasında yer alan çalışma kâğıtları ile diğer belgeleri talep edebilir veya yerinde denetim yapabilir.”

MADDE 14 – Aynı Yönetmeliğin Beşinci Bölüm başlığında yer alan “Aracı Kuruluşlarının” ibaresi “Kurumsal Yönetim, Aracı Kuruluşların” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 15 – Aynı Yönetmeliğe 20 nci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir.

“İnternet sitesi

MADDE 20/A – (1) Bankalar haricindeki kıymetli madenler aracı kuruluşları, bir internet sitesi açmak ve bu sitenin belirli bir bölümünü bu Yönetmelik ve Yönetmelik kapsamında Bakanlıkça çıkarılacak genelge hükümlerine göre yapılması gereken ilanların yayımlanmasına tahsis etmek zorundadır.

(2) Bankalar haricindeki kıymetli madenler aracı kuruluşlarının internet sitelerinde yayımlanacak asgari içerikler Bakanlık internet sitesinde yayımlanır.

(3) Bankalar haricindeki kıymetli madenler aracı kuruluşlarının merkezlerinin ve varsa şubelerinin adres ve iletişim bilgilerinin internet sitelerinde yayımlanması ve şubelerine ilişkin listenin güncel tutulması zorunlu olup; adres ve iletişim bilgilerinin, adres veya iletişim bilgisi değişikliğinin yapıldığı tarihten itibaren en geç beş gün içinde internet sitesinde yayımlanması ve Borsaya bildirilmesi zorunludur.

Kurumsal yönetim ve iç sistemler

MADDE 20/B – (1) Bankalar haricindeki kıymetli madenler aracı kuruluşlarının kurumsal yönetimine ilişkin yapı ve süreçler ile bunlara ilişkin esaslar Bakanlık tarafından belirlenir.

(2) Bankalar haricindeki kıymetli madenler aracı kuruluşlarının aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

  1. a) Hizmetin gerektirdiği yeterli mekân ve teknik donanımın sağlanmış, iş yerinin amaca uygun olarak tefriş edilmiş olması.
  2. b) Bakanlıkça belirlenecek unvan ve görevdeki personelin Bakanlık internet sitesinde ilan edilecek eğitimlere katılması ve söz konusu eğitimleri başarıyla tamamlaması.
  3. c) Bakanlığın talep edeceği bilgi ve ödeme kaydedici cihaz sistemlerinin kurulması.

ç) 20/A maddesinde belirtilen şartları haiz internet sitesinin kurularak usulüne uygun şekilde ilan edilmesi.

  1. d) Genel müdürünün en az 3 yıl ekonomi, finans, yetkili müessese ve/veya kıymetli maden işletmeciliği konularında deneyime sahip ve lisans düzeyinde eğitimini tamamlamış olması.
  2. e) Etkin bir iç kontrol sistemi kurması.
  3. f) Faaliyet konularına ve şubenin ihtiyacına uygun sağlıklı bir yönetimin, merkez ile irtibatlı ve Bakanlık ile Borsanın düzenlemelerine uygun muhasebe sistemi ile kayıt ve belge düzeninin, süratli bir iş akışı ve iletişimin kurulmuş, şube uhdesinde bulunacak varlıklara ilişkin sigorta dâhil olmak üzere gerekli güvenlik önlemlerinin alınmış bulunması.
  4. g) 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve dolandırıcılığın önlenmesi için şubeler tarafından kullanılacak iç kontrol yöntemlerinin oluşturulması ve şubelerin merkezi bir sistem aracılığıyla gözetiminin sağlanması.

ğ) Yönetim kurulunca yeterli sayıda iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlisi atanması ve gerekli yetkilerle donatılması ile Borsa düzenlemelerinde gerekli görülmesi durumunda iç kontrol birimi kurulması.

  1. h) Bakanlığın talep edeceği diğer kurumsal yönetim şartlarının sağlanması.”

MADDE 16 – Aynı Yönetmeliğin 21 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı maddeye beşinci fıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiş ve mevcut fıkralar buna göre teselsül ettirilmiş, aynı maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

“(2) Kıymetli madenler aracı kurumları, yetkili müesseseler ile kıymetli maden üretimi veya ticareti ile iştigal eden anonim şirketlerin kurucu, ortak, tüzel kişi kurucu ortaklarda yüzde on veya daha fazla ortaklık payı bulunan kişiler, genel müdür, yönetim kurulu üyesi, imza yetkisini haiz çalışanları ya da iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlisinin 5 inci maddede belirtilen şartları kaybettiğinin tespit edilmesi durumunda söz konusu kişinin veya tüzel kişi kurucu ortağın ortaklıktan çıkarılması ya da görevden azledilmesi için 60 güne kadar süre verilir. Verilen süre içerisinde gerekli işlemlerin gerçekleştirilmemesi durumunda verilmiş olan faaliyet izni iptal edilir. Ancak, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan şartın kaybedildiğinin tespiti halinde 30 gün içerisinde söz konusu borcun ödendiğinin tevsik edilmesi durumunda ortaklıktan çıkarılma ya da görevden azledilme işlemi gerçekleştirilmez.”

“(6) 16 ncı maddenin ikinci fıkrası kapsamında hazırlanması gereken Tedarik Zinciri Uyum Raporunun kıymetli madenler aracı kuruluşu tarafından hazırlanmaması veya aynı maddenin üçüncü fıkrası kapsamında hazırlanan Bağımsız Güvence Raporunun sonuç bölümünde olumsuz görüş verilmesi veya görüş vermekten kaçınılması ve/veya güvence denetimi yapılmaması durumunda ilgili şirketin faaliyet izni Bakanlıkça iptal edilir.

(7) 16 ncı maddenin dördüncü fıkrası kapsamında Bakanlıkça veya Borsaca yapılan incelemeler sonucunda aykırılıkların tespiti halinde aykırılıkların mahiyet ve önemine göre, Bağımsız Güvence Raporu sonucuna bakılmaksızın, Bakanlıkça faaliyet izninin iptali, Borsaca ilgili piyasalarda, pazarlarda ve platformlarda işlem yapma yetkisinin iptali dahil Bakanlık ve Borsa tarafından gerekli yaptırımlar uygulanır.

(8) Borsa, piyasaların ve piyasa katılımcılarının yatırımlarının korunması ya da yapacağı herhangi bir inceleme kapsamında gerekli gördüğü takdirde kıymetli madenler aracı kuruluşlarının Borsa faaliyetlerini tedbiren 1 ay süreyle geçici olarak durdurabilir. Borsa tarafından durdurma işlemini müteakip 1 iş günü içinde işlemin mahiyeti ve sebeplerini içerecek şekilde Bakanlığa bildirimde bulunulur. Söz konusu sürenin sonunda gerekli görülmesi durumunda Bakanlığın uygun görüşü alınmak suretiyle durdurma işlemleri 1 aylık süreler halinde uzatılabilir.

(9) Bakanlığa yapılan başvurularda gerçeğe aykırı belge verildiğinin ya da beyanda bulunulduğunun tespiti halinde kıymetli madenler aracı kuruluşu ve gerçeğe aykırı belge veya beyan veren kişiler hakkında 1567 sayılı Kanun uyarınca yasal işlem başlatılır. Gerçeğe aykırı belge veya beyan veren kişilerin şirket ortağı olması durumunda ortaklıktan çıkarılması; genel müdür, yönetim kurulu üyesi, imza yetkisini haiz çalışan veya iç kontrol ve tedarik zinciri uyum görevlisi olması durumunda söz konusu görevden azledilmesi için 60 güne kadar süre verilir. Belirtilen süre sonunda gerekli işlemlerin gerçekleştirilmemesi durumunda verilmiş olan faaliyet izni iptal edilir.

(10) Kıymetli madenler aracı kurumları, yetkili müesseseler ile kıymetli maden üretimi veya ticareti ile iştigal eden anonim şirketlerin ve bunların tüzel kişi ortaklarının, ortak sıfatı taşımayan kişi ya da kişilerce fiilen sahiplenilip, sevk ve idare edildiğinin tespit edilmesi durumunda, başkaca bir uyarıya gerek olmaksızın faaliyet izni iptal edilir.

(11) Kıymetli madenler aracı kurumları, yetkili müesseseler ile kıymetli maden üretimi veya ticareti ile iştigal eden anonim şirketlerin, özkaynaklar toplamının, 4 üncü ve 9 uncu maddelerde öngörülen asgari ödenmiş sermaye tutarının 1/3’ünden daha az olduğunun tespit edilmesi halinde kıymetli madenler aracı kuruluşunun faaliyet izni iptal edilir. Özkaynaklar toplamının, asgari ödenmiş sermaye tutarının 1/3’ünden daha fazla olmakla birlikte asgari ödenmiş sermaye tutarından daha az olduğunun tespit edilmesi halinde özkaynaklardaki eksikliğin tamamlanmasını teminen 90 güne kadar süre verilir ve kıymetli madenler aracı kuruluşu hakkında 1567 sayılı Kanun uyarınca yasal işlem başlatılır. Bu süre içerisinde söz konusu eksikliğin tamamlanmaması durumunda kıymetli madenler aracı kuruluşunun faaliyet izni iptal edilir.

(12) Kıymetli madenler aracı kurumları, yetkili müesseseler ile kıymetli maden üretimi veya ticareti ile iştigal eden anonim şirketlerin faaliyet izni alınmasından sonra esas sözleşmesini bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak değiştirmesi durumunda faaliyet izni iptal edilir ve 1567 sayılı Kanun uyarınca yasal işlem başlatılır.

(13) Kıymetli madenler aracı kurumları, yetkili müesseseler ile kıymetli maden üretimi veya ticareti ile iştigal eden anonim şirketlerin, gerçek bir kıymetli maden hareketini içermeyen işlem sonucunda sahte “Kıymetli Maden Alım Belgesi”/ “Döviz Alım Belgesi” ve “Kıymetli Maden Satım Belgesi”/ “Döviz Satım Belgesi” düzenlendiğinin tespit edilmesi durumunda, Faaliyet İzni iptal edilir.

(14) Bankalar haricindeki kıymetli madenler aracı kuruluşlarının Bakanlığın izni olmaksızın pay devri gerçekleştirdiklerinin tespit edilmesi durumunda söz konusu işlemin düzeltilerek ortaklık yapısının izinsiz devir öncesi haline getirilmesini teminen 60 güne kadar süre verilir ve kıymetli madenler aracı kuruluşu hakkında 1567 sayılı Kanun uyarınca yasal işlem başlatılır. Bu süre içerisinde düzeltmenin yapılmasına ilişkin gerekli işlemlerin gerçekleştirilmemesi durumunda kıymetli madenler aracı kuruluşunun faaliyet izni iptal edilir.

(15) 12/A maddesine aykırı işlemlerin gerçekleştirildiğinin tespiti halinde kıymetli madenler aracı kuruluşlarının aracılık faaliyetleri kapsamında ithalat işlemleri Bakanlığın uygun görüşü alınmak suretiyle Borsa tarafından 1 aydan 6 aya kadar geçici olarak, aykırılığın tekerrürü halinde ise sürekli olarak durdurulabilir.”

“(22) Bu Yönetmelik uyarınca Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslara aykırı hareket eden kıymetli madenler aracı kuruluşları hakkında, 1567 sayılı Kanun uyarınca yasal işlem başlatılır.”

MADDE 17 – Aynı Yönetmeliğin 22 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Borsa Bülteninde” ibaresi “kurumsal internet sitesinde, Kamuyu Aydınlatma Platformunda” şeklinde ve ikinci fıkrasında yer alan “Borsa Başkanlığına” ibaresi “Borsaya” şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 18 – Aynı Yönetmeliğin 24 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“MADDE 24 – (1) Bakanlık bu Yönetmeliğin tatbikatını temin etmek ve tereddütlü durumları gidermek amacıyla gerekli göreceği her türlü tedbiri almaya, mücbir sebep hallerini veya zorunlu halleri değerlendirmeye, tereddütlü hususları gidermeye, kıymetli madenler aracı kuruluşlarının uygulayacakları her türlü ücret, masraf ve komisyona ilişkin azami limitleri belirlemeye, kıymetli madenler aracı kuruluşlarınca gerçekleştirilecek işlenmemiş kıymetli maden ithalatını süre, miktar, kişi ve işlem bazında kısıtlamaya ve Yönetmelikte öngörülen haller dışında kalan özel durumları inceleyip sonuçlandırmaya yetkilidir.”

MADDE 19 – Aynı Yönetmeliğe 25 inci maddeden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.

“Usul ve müşterek hükümler

MADDE 25/A – (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Bakanlıkça genelgeler yayımlanır.”

MADDE 20 – Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Bakanlıkça faaliyet izni verilmiş ve bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla faaliyette bulunan kıymetli madenler aracı kuruluşları, durumlarını 1/7/2021 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirmek zorundadır. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi ile 9 uncu maddenin üçüncü ve altıncı fıkralarında belirtilen sermaye yükümlülüklerini yerine getirmediği tespit edilen kıymetli madenler aracı kuruluşlarına, bu yükümlülüklerin yerine getirilmesini teminen en fazla 90 günlük ek süre verilir. Belirtilen süreler içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmeyen kuruluşların faaliyet izinleri başka bir uyarıya gerek olmaksızın iptal edilir.

(2) Bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla Bakanlığa yapılmış olan ancak değerlendirmesi tamamlanmamış bulunan ön izin, kuruluş izni ve faaliyet izni başvuruları için bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Yönetmelik hükümleri uygulanır.

(3) Bu Yönetmelikte yer alan 2021 yılını kapsayan Tedarik Zinciri Uyum Raporu ve Bağımsız Güvence Raporu için rapor dönemi 1/7/2021 – 31/12/2021 olarak kabul edilebilir.”

MADDE 21 – Aynı Yönetmeliğe ekte yer alan Ek-1 ve Ek-2 eklenmiştir.

MADDE 22 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 23 – Bu Yönetmelik hükümlerini Hazine ve Maliye Bakanı yürütür.

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
21/5/2007 26528
Yönetmelikte Değişiklik Yapan

Yönetmeliklerin Yayımlandığı

Resmî Gazete’nin

Tarihi Sayısı
1- 3/9/2008 26986
2- 26/8/2009 27331
3- 14/9/2011 28054
4- 7/3/2013 28580
5- 11/9/2018 30532

Ekleri için tıklayınız

Bu Yazıyı Paylaşın