Geçen hafta yazdığım Berberleri “Gömün” Ama Gerçekleri de Görün başlıklı yazının devamı niteliğinde bu yazı.
O yazıyı nasıl bitirmiştim?
“Şu tezgâhın arkasını bilene bilmeyene bir anlatalım.”
Şimdi geçin şu esnaf tezgâhının arkasına.
Alın elinize kâğıdı kalemi.
Ben söyleyeyim siz hesaplamaya başlayın.
Öyle uzun uzun değil.
Mecburi masraf kalemlerinden İnebolu özelini Türkiye genelini bir konuşalım.
Neymiş bu esnafa yüklenme işi bir bakalım.
DÜKKÂNIN KAPISINI AÇIYORSUN
Kendin karar ver.
Hangi işi yapmak istiyorsun?
Sıradan küçük bir esnaf dükkânı.
Tesisatçı mı? Lokantacı mı? Oto tamircisi mi? Çiğ köfte satıcısı mı? Yoksa manav mı? Fotoğrafçı mı? Cart curt ettiğin berber mi?
Seç birini, anahtarı çevir.
Ama dükkân kira, haberin olsun.
Öyle herkesin dükkânı yok bu dünyada.
Mülk sahibin kral adam.
Bu devirde Cumhuriyet Caddesi gibi ilçenin göbeği sayılacak bir yerde 20 bin liraya kiraya vermiş sana milyarlık binasını.
Ama harfiyen uyuyor kurallara. “Kirayı” diyor “tam göstereceksin Maliye’ye.”
Elin mecbur, 20 bin liraya dükkân bulmuşsun bu devirde.
Tam gösterince, bu kiranın üzerine tam 5 bin lira da kira stopajı biniyor mu? Biniyor.
Oldu mu kira maliyetin 25 bin lira? Oldu.
Şimdi onu yaz bir kenara, lazım olacak.
1 TANE ÇALIŞANIN VAR
Yan gelip yatmak için değil ama 1 tane de çalışanın var.
Bazen kendini sosyal medyaya falan kaptırıyor ama hiç olmazsa dürüst çocuk.
Eli kasaya uzanmıyor.
Artık sen en başta hangi işi seçtiysen o işe göre sana yardım ediyor.
Belki borunun ucundan tutuyor, belki garsonluk yapıyor, belki de yaz kış demeden pazarda ıspanak, elma tartıp para alıp para üstü veriyor. Fotoğraf çekiyor. Berbersin ya, arada bir sakal tıraşını da o yapıveriyor.
Dedim ya derdin yan gelip yatmak değil.
Dükkânda 1 kişi daha çalışırsa daha fazla iş yaparım, daha fazla iş yaparsam da daha fazla kazanırım diye düşündüğünden.
İşler açılacak. Bu ülkede işler hep açılır zaten.
İşte o çalışana bu ayın sonunda 28 bin 75 lira 50 kuruş ücret verilecek.
Unutma, o çalışanın sosyal güvenlik primi de yatırılacak.
Kuruma borcun yoksa 12 bin 138 lira 53 kuruş.
Merak etme kuruma borcun da olacak, yakındır.
O zaman o prim % 2 daha artacak.
Oldu mu çalışan maliyetin 40 bin 874 lira 63 kuruş?
Yaz onu bir kenara, lazım olacak.
BAĞ-KUR PRİMİ
Dükkânı kiraladın, işçi ücretiydi, primdi derken sıra geldi kendi primine.
Tam 9.000 gün prim ödeyeceksin.
9.000 gün. Sonra yaş maş bekleyeceksin daha.
Çok düşünme, yıllar çabucak geçiyor.
Aylar da öyle.
Her ayın sonunda Bağ-kur primi var yatırılacak.
Aylık sadece 11 bin 808 lira 23 kuruş.
Unutmadan yaz, lazım olacak.
BEYANNAMELER-MUHASEBE-ELEKTRİK-SU-TELEFON
Her ay en az 2 tane beyanname vereceksin güzel kardeşim.
Damga vergisi 1.730 lira 70 kuruş.
Sen işletme defterisin, muhasebeci de en az 2 bin lira ister.
Hadi 750 elektrik, 200 su, 500 telefon.
Faturalarını kesmek için internet bağlantın falan yok bu hesapta.
Düşünerek kesiyorsun onları.
Düşünüp yazıcıdan çıktısını alıyorsun.
Suyla çalışıyor senin yazıcın. Tonere mürekkebe ihtiyacın yok.
Düşünerek ısınıyorsun dükkânda.
Duydun mu alıp verdiğin nefesle ısınmayı mesela?
HESABA GELELİM
Senin nefesin kesildi ama biz topladık sana ne kadar para lazım olduğunu.
5 kuruş bir kenara koymayacaksan…
Evine pazar parası bile bırakmayacaksan…
Çocuğunun okul ve kırtasiye masrafı da yoksa…
Sana her ay 83 bin lira para lazım kardeşim.
Ki dükkânın kapısı açık kalsın.
Yuvarlak hesap yüzde 10 kâr ile satış yapıyorsan…
Her ay 830 bin liralık satış yapmalısın.
Yani günde 27 bin 666 lira girmeli kasana.
Sabah 7 akşam 7 çalışıyorsan yani 12 saat…
Cumartesi yok, pazar yok…
Her saatte 2 bin 305 liralık satış bu.
Unutma günde 27 bin 666 liralık satış.
Dükkânın kapısı açık kalsın diye.
Evdekiler halen aç.
Çocukların kitabı, kırtasiyesi, okul masrafı, üstü başı, odunu, kömürü daha yok bu hesapta.
ESNAFLIK BU İŞTE
Şimdi çık tezgâhın arkasından.
Bana İnebolu çarşısında…
Sıradan bir esnaf dükkânından % 10 kârla her gün 27 bin 666 lirayı getir, şu masanın üzerine koy.
Ki şu dükkânı açık tutalım.
Evin masraflarını, aç karnımızı sonra konuşuruz.
Ama haberin olsun, o masraflar sosyal medya yorumu sıkmaya benzemez.
Esnaflık budur işte.
Ticaret budur.
Tezgâhın arkası yangın yeridir.
Kuru kuruya sıkan, devlete sırtını yaslayan, ay sonunda ücretinden başka bir şey bilmeyen değil…
Yanan bilir kardeşim, yanan bilir.
